MÜŞTERİ,
TÜKETİCİ KİMDİR?
(Yayın Tarihi:15 Ocak 2007)
Geçtiğimiz günlerde
Tüketiciler Derneği ile yeni kurulan Tüketici Kalite ve Standartlar Derneği’nin Geçici Yönetim Kurulu, Ekonomi ve Turizm Bakanı Enver Öztürk’ü ziyaret ederek, Bakan’a tüketici şikayetleri ile sorunları aktardılar.
Bu ziyarette Tüketiciler
Derneği “Ekonomi ve Turizm Bakanlığı” ismine “Tüketicileri Koruma” ifadesinin eklenmesini istediler.
Yerinde bir istek!
Ziyarette benim ilgimi
çeken asıl konu, 2003 yılında Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Tüketici Koruma Yasası”nın fiilen yürürlüğe konmasının ve uygulanmasının istenmesi oldu.Konunun detaylarını çok iyi bilmiyorum ama anladığım kadarıyla saçma bir durum var ortada;bu kadar önemli olan bir yasa, nasıl olurda yıllarca sürüncemede bırakılır.
Neyse bugün değinmek
istediğim asıl mevzu şu:Tüketici kimdir?
Gerek yakın çevremde
gerekse bulunduğum ortamlarda, ülkemizde ki esnaflardan sürekli şikayet duyuyorum;fakat müşteri olmak ile Tüketici olmayı karıştırıyoruz gibi geliyor bana.
Bu nedenle uzun zamandır
yer vermek istediğim bu konuya, geçtiğimiz günlerde Ekonomi ve Turizm Bakanlığı’na, Tüketiciler Derneği tarafından yapılan ve basına yansıyan ziyaret vesile oldu.
Lafı uzatmadan önce müşteri
kimdir sorusunu yanıtlayalım.
Müşteri:Edindiği
her türlü ürün ve hizmetin karşılığında bir parasal değer “fiyat” ödeyen kişidir. Hizmet veya ürünü sunanın müşteriye karşı sorumluluğu parasal boyutta kalıp özellikle hizmet alanında müşteri olmaktan bile bahsetmek mümkün değildir. Ayrıca müşteri, hakları olan bir grup olmaktan öte satıcı için bir velinimettir. Sadece alış veriş yapan, para harcayan kişi müşteri kimliğindedir. Alışveriş anlarının dışında müşteri kimliği bulunmamaktadır.
Tüketici ise:Bir
taraftan edindiği her türlü ürün ve hizmet karşılığında bir parasal değer fiyat” ödeyen kişi olmakla birlikte pek çok hizmet ve üründen de her hangi bir fiyat ödemeden sadece yaşıyor olmasının gereği ve her an faydalanan kişidir. Tüketici kimliğinin oluşması için kişinin para ödeyerek bir ürün veya hizmet satın alıyor olması gerekmemektedir.
Sanattan çevreye, yerel yönetimlerden merkezi yönetimlere kadar bir çok alanda parasal eder ödemeden hizmet alıyor olmak tüketici kimliğini yaratıyor zaten.
Bu kimlik içerisinde oluşan
hakları da müşteri haklarının çok ilerisinde ve evrenseldir.
Peki bu evrensel haklar
nelerdir.
Evrensel Tüketici
Hakları:
Temel gereksinimlerin
giderilmesi hakkı: Tüketicilerin yeme, içme, giyinme, barınma gibi biyolojik temel gereksinimlerinin karşılanması için alınan önlemler. Ve hatta günümüzde güncelliği ve ciddiyet boyutları sürekli artan bir sorun; temiz bir çevrede yaşama hakkı.
Sağlık ve güvenlik
hakkı: Tüketicilerin satın almış oldukları mal ve hizmetlerin üretim, dağıtım ve kullanılma sürecinde karşılaşılan risklere ve tehlikelere karşı alınan önlemler Bilgilenme hakkı: Çeşitli mal ve hizmetleri satın alırken, niteliklerini, kullanılma koşullarını, fiyat, etiket vb. alanlardaki düzenlemeler ile tüketicinin bilgilendirilmesi.
Temsil edilme, sesini
duyurma ve örgütlenme hakkı: Tüketicilerin kendilerini ilgilendiren her konuda kamu kuruluşlarında; düşünce ve görüşlerini bildirme, kamuoyu oluşturabilme, baskı unsuru olabilme; haklarını alabilme; bilinçlenme ve kendilerini koruyabilme gücüne ulaşılabilmesi için alınan önlemler.
Eğitilme hakkı:
Haklarının ve sorumluluklarının neler olduğu ve doğru bir tüketicilik bilincine sahip olunabilmesi için tüketicilerin eğitimine ilişkin yapılan uygulamalar.
Seçme hakkı:
Tüketicilerin çeşitli mal ve hizmetler arasında gelir düzeyine göre kendi gereksinimini karşılayabilme, tercih edebilme ve yapılan sözleşmeye tek taraflı fesh etme vb.
Cayma hakkı:
Belli bir süre içerisinde hiçbir gerekçe göstermeden, satın alınan mala zarar vermeksizin geri verebilme ve yapılan sözleşmeyi tek taraflı fesh etme vb.
Tazmin edilme hakkı:
Mal ve hizmet satın alımında zarar gören tüketicinin mağduriyetinin giderilmesi.
Ekonomik çıkarların
korunması hakkı: Reklamlar, kapıdan satışlar, kredili ve taksitli satışlar, tek taraflı sözleşmeler, tüketici kredileri, satış sonrası hizmetler, çeşitli kamu hizmetleri vb. konularda tüketicinin mağdur edilmemesi; daha iyi ve uygun koşullarda mal ve hizmet sunulması; aldatılmamaları; zarar görmemeleri ve mağduriyetlerinin önlenmesi; yaşam düzeyinin yükseltilmesine ilişkin alınan tüm yasal, idari teknik ve huhuki önlemler.
Sağlıklı bir çevrede
yaşama hakkı: Temiz, yeterli hava ve su; daha çok yeşil alan; temiz ve çağdaş bir kent; sağlıklı, kaliteli alt yapı hizmetlerinin sağlanması, oluşturulması ve savurganlığa karşı alınan tüm önlemler.
(Kaynak:www.tuketicidergisi.com)
Sürekli ambargolardan dem
vuran siyasiler, bu hakları alabileceğiniz ortamı size sağlamasada, siz yinede evrensel olan haklarınızı iyice öğrenin.
Bu arada bizlerede iş
düşüyor.
Bizlerinde bilinçli olması
gerekiyor.
‘Bilinçli tüketici kimdir’
sorusununda cavabıda önemli!
Bilinçli
Tüketici Kimdir?
Bir mal veya hizmeti
satın alırken temel gereksinimini ön planda tutar.
Satın alacağı mal ve
hizmetlerin kaliteli, güvenli, ucuz ve sağlıklı olması için araştırır.
Firmalar arasında
güvenilirliği ön planda tutar.
Hakkını bilir, haklarına
sahip çıkar ve savunur.
Çevreye karşı duyarlıdır.
Yurdunun ve dünyanın her köşesini kendi evi olarak düşünür.
Medyanın ve reklamların
etkisinde kalarak davranış göstermez.
Tüketimin nesnesi değil
öznesi olduğunu düşünür.
Her çeşit savurganlık
üre israfın karşısındadır.
Tüketici haklarının
yerleştirilmesi ve korunmasının tüketicilerin örgütlenmeleri ile sağlanabileceğine inanır.
Fazla söze gerek yok!
Bu bilgiler
söyleyeceklerimizi özetler nitelikte...
Çarşamba günü görüşmek
üzere...Trafikte saygılı olun!
Not:KKTC Tüketiceler
Derneğinin intenet sitesini ziyaret ettim ve üyelik başvurusunda bulundum;bakalım ne sonuç çıkacak.İnternet sitesinde dikkatimi çeken, tarihlerin eski olmasıydı.Sanırım güncellenmiyor!Bu arada intenet sitesi üzerinden şikayette bulunabiliyorsunuz, sadece şikayet değil bilgi edinmek içinde bu siteye girmenizi tavsiye ederim www.tuketicilerdernegi.org .
Bu sayfada yer alan tüm metinler ve
diğer içerik özgündür ve Cem KAR'a aittir. Kısmen de olsa hiçbir şekilde basılı veya herhangi diğer bir elektronik ortamda (CD, Internet, vs) izinsiz kullanılamaz.